حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 55

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

563 ) ليديّه باعلى درجه ترقّي خود رسيد چه اين پادشاه بتاخت‌وتاز سكاها خاتمه داد و يونانيها را كه كنار دريا و رودخانه‌ها را اشغال كرده مانع از تجارت بودند مغلوب و دو شهر بزرگ ازمير و كلوفن را بليديّه ضميمه نمود اين مملكت از جهت موقع جغرافيائى خود بين آسور و بابل و فينيقيّه از يك طرف و ممالك غربى از طرف ديگر و نيز از جهت نزديكى بدرياها يكى از ممالك پرجمعيّت و باثروت عالم قديم گرديد ليديها اگرچه مردم جنگى و سلحشور نبودند ولى سواره نظام بسيار خوبى داشتند زيرا بواسطه مردان جنگى يونانى و سپاهيان اجير كه نيز غالبا يونانى بودند سواره نظام ليدى مشق كرده و ورزيده و سرآمد سواره نظام‌هاى آن زمان بود . چنين بود احوال ليديّه وقتى كه هووخ‌شتر بهانه‌اى براى جنگ بدست آورد توضيح آنكه چند نفر سكائى كه در خدمت دولت ماد بودند چند نفر جوان مادى را كشته نزد آليات رفتند و او نخواست آنها را به پادشاه ماد مسترد دارد و جنگ شروع شد قشون مادى از حيث عدّه بر سپاه ليدى فزونى داشت و ليكن سپاهيان اجير يونانى مشق كرده و ورزيده بودند و بعلاوه چنان كه گذشت ليديها سواره نظام ممتازى داشتند بنابراين جنگ بدون پيشرفتى براى ماديها شش سال طول كشيد و در سال هفتم تمام آفتاب گرفت ( در 28 ماه مه 585 ق . م . ) نوشته‌اند كه اين كسوف را طالس حكيم يونانى پيش‌بينى كرده بود . كسوف اثر شگفت‌آورى در سپاهيان طرفين كرد و آن را علامت غضب خدا تعبير كردند پس از آن بخت النّصر پادشاه بابل بين طرفين حكم شد ورود هاليس سرحدّ دولتين گرديد و ايخ‌توويگو پسر شاه ماد دختر « 1 » پادشاه ليديّه را ازدواج كرد ( 585 ق . م . ) هووخ‌شتر يكسال بعد درگذشت ( 584 ق . م . ) اين شاه شخصى بود عاقل و قوى الاراده و سائسى زبردست از مقاومت آسور و شكست

--> ( 1 ) - اسم دختر ARYENIS بود .